Skákþáttur Morgunblaðsins: Fimmtugur stórmeistari seiglunnar

SKÁKÞING Reykjavíkur 1975 vakti mikla athygli þegar það hófst því meðal þátttakenda var Friðrik Ólafsson. Þar kvaddi sér einnig hljóðs 14 ára piltur, Margeir Pétursson. Hann verður fimmtugur á morgun. Hann komst strax í hóp efstu manna og hélt sér þar allt til loka. Það sem mesta athygli vakti frá hendi hins unga skákmanns var glæsilegt endatafl sem hann vann af hinum reynda meistara Braga Kristjánssyni. Nokkrum mánuðum síðar varð Margeir efstur við fjórða mann í landsliðsflokki og ári síðar var hann valinn í ólympíulið Íslands 16 ára gamall. Þeir óvenjulegu hæfileikar sem hann hafði til að bera samfara ódrepandi baráttuvilja, seiglu og úthaldi í erfiðum stöðum fylgdu honum allan skákferilinn og áreiðanlega líka inn á þann vettvang sem hann valdi sér síðar.

Vönduð vinnubrögð hans voru annáluð, í frægar stílabækur sínar skráði hann allar nýjar upplýsingar. Skákmaður af eldri kynslóðinni fullyrti að þekking sumra íslenskra skákmanna væri þeim beinlínis til trafala. En þetta var gömul tugga og það vissu þeir sem komnir voru til að sjá og sigra. Á níunda áratug síðustu aldar þegar bestu skákmenn þjóðarinnar voru iðulega á lista yfir 50 bestu skákmenn heims var Margeir manna iðnastur við kolann. Hann vann fjölda alþjóðlegra móta og tefldi yfirleitt 100 kappskákir eða meira á ári. Eftir sigur á svæðamóti Norðurlanda í ársbyrjun 1985 og 2. sæti með Boris Spasskí á 60 ára afmælismóti SÍ voru fullmikil þyngsli yfir taflmennsku hans á millisvæðamótinu í Biel um sumarið. En hann lærði sína lexíu. Margeir vann Hastings-mótið næstu áramót og varð skákmeistari Norðurlanda 1987.

Skákstíll hans tók ýmsum breytingum þessum árum; líkt og gamli heimsmeistarinn Emanuel Lasker tók hann stundum á sig erfiðar stöður og þar var hann hættulegastur. Um áramótin 1989-1990 vann hann Lajos Portisch, Alexander Beljavskí og Ulf Andersson í Reggio Emilla á Ítalíu; þaðan hélt hann til Wijk aan Zee þar sem hann komst taplaus í gegnum í eitt sterkasta mót ársins.

Þeir sem tefldu með Margeiri í ótal flokkakeppnum um áratugaskeið vissu að þeir voru með manni í sveit sem hægt var að stóla á. Langar og snúnar viðureignir voru margar en sú sem hér birtist, sem hann tefldi á heimsmeistaramóti landsliða 1993, er stutt og snjöll. Íslendingar höfðu þá nýverið unnið Rússland og þarna var komið að sveit Armena. Byrjun svarts virðist ekki gefa mikil fyrirheit en skyndilega nær svartur frumkvæðinu með 20. ... Hc3. Armeninn reynir að reka hrókinn af höndum sér; magnaðir hróksleikir brjóta niður varnir hvíts: 21. ... Hxf3! og 23. ... Hh3! 24. Dc7 var varnartilraun en þá kemur 24. ... De3+ 25. Kh1 Hxh2+! 26. Kxh2 Rg4+ 27. Kh1 Dh6+ 28. Kg1 e5! og vinnur.

HM landsliða, Luzern 1993:

Sindbað Lputjan - Margeir Pétursson

Bogo-indversk vörn

1.d4 Rf6 2. c4 e6 3. Rf3 Bb4+ 4. Rbd2 b6 5. e3 Bb7 6. Bd3 O-O 7. O-O d5 8. a3 Bxd2 9. Bxd2 dxc4 10. Bxc4 Rbd7 11. De2 c5 12. Hfd1 De7 13. Dxc5 Rxc5 14. Rd4 Rfe4 15. f3 Rxd2 16. Hxd2 a6 17. b4 Rd7 18. Df2 Re5 19. Bf1 Hac8 20. e4 Hc3 21. Re2 Hxf3 22. Dxb6 Dg5 23. Dxb7

23. ... Hh3 24. Da7 Rf3+ 25. Kf2 Rxd2

– og Lputjan gafst upp. Framhaldið gæti orðið 26. gxh3 Rxe4+ 27. Kf3 Rd2+ 28. Kf2 Df6+ og vinnur.

Helgi Ólafsson [e-mail]

Skákþættir Morgunblaðsins eru birtir á Skák.is u.þ.b. viku síðar en í blaðinu sjálfu.  

Grein þessi birtist í sunnudagsmogganum, 14. febrúar 2010.

Skákþættir Morgunblaðsins

Athugasemdir

[Haraldur Karlsson (IP-tala skráð) 26.2.2010 kl. 06:57]

Bestu afmælisókir Margeir og takk fyrir a styrkja íslenskt skáklíf eins rausnarlega og þú hefur gert í gegnum árin.

Bestu kveðjur,

Halli Kalls

Texas Tech Hákskóla og SPICE Skákstofnuninni