Skákdeginum fagnað í Grímsey

Hrafn Jökulsson skrifar:

Skákdeginum var fagnað í Grímsey, skákeyjunni sögufrægu á heimskautsbaug. Dagurinn var lagður undir skák í grunnskólanum, en þar eru þrettán börn við nám. Um kvöldið var svo efnt til fjölteflis þar sem leikgleðin var allsráðandi. Framvegis verður líka hægt að tefla í Grímseyjarferjunni Sæfara og sundlauginni í Grímsey, sem fengu taflsett að gjöf í tilefni dagsins.

Það voru forréttindi að heimsækja Grímseyinga á þessum merkisdegi, enda skipar Grímsey merkan sess, jafnt í skáksögunni sem íslensku samfélagi nútímans. Þar búa nú milli 60 og 70 manns. Sjávarútvegur er undirstaða byggðarinnar, og eru Grímseyingar að fornu og nýju þekktir sjósóknarar.

Willard Fiske (1831-1904) hinn mikli velgjörðarmaður Íslendinga fékk sérstakan áhuga á Grímsey, þegar honum barst til eyrna að þar væru annálaðir skákmeistarar. Fiske sendi forláta taflsett á hvert heimili í Grímsey, og lét mörgum öðrum gjöfum rigna yfir eyjarskeggja, ekki síst myndabókum sem gáfu fólkinu á heimskautsbaug innsýn í lífið í öðrum sveitum jarðarinnar.

Allt voru þetta þó smámunir hjá þeim 12 þúsund dollurum, sem Fiske ánafnaði Grímseyingum í erfðaskrá sinni og mælti svo fyrir um að skóli yrði reistur í eyjunni. Fæðingardagur Willards Fiske, 11. nóvember, er þjóðhátíðardagur Grímseyinga sem jafnan fagna deginum með veislu og viðhöfn.

Á Skákdaginn 2012 iðaði grunnskólinn af skáklífi. Áhuginn var ósvikinn hjá krökkunum, sem sýndu góða takta eftir nokkrar kennslustundir. Það var teflt af hjartans lyst og auk þess efnt til skákmyndakeppni.

Um kvöldið var svo fjöltefli þar sem meðal annars var notað marmaraborð sem Willard Fiske sendi Grímseyingum.

Við upphaf fjölteflisins var rifjað upp helgarskákmót sem Jóhann Þórir Jónsson, sá mikli skákfrömuður, hélt í Grímsey sumarið 1981. Þar sigraði Friðrik Ólafsson, en hann var þá forseti FIDE, alþjóða skáksambandsins. Meðal annarra keppenda voru Helgi Ólafsson, Jón L. Árnason, Jóhann Hjartarson, Guðmundur Sigurjónsson og Ásmundur Ásgeirsson -- sannarlega stórmót!

Rúmlega tuttugu keppendur voru í fjölteflinu, auk áhorfenda á öllum aldri. Bræla var á miðum, og hinir harðsnúnu sjómenn mættu galvaskir til leiks. Í hópnum voru margir sleipir skákmenn, og mikill áhugi á að koma á reglulegum skákæfingum.

Ég mæli með heimsókn til Grímseyjar: Þar eru heimkynni gestrisninnar, og náttúrunni verður varla með orðum lýst. Það er upplifun að heimsækja útvörð Íslands í norðrinu.

Og sem fyrr sagði: Nú er hægt að tefla í heita pottinum í Grímsey!